جرثقیل سقفی چیست؟
جرثقیل سقفی یکی از انواع جرثقیل های صنعتی است که برای حرکت و جابجایی بار های سنگین در محیط های صنعتی مورد بهره برداری قرار میگیرد.
این ماشین مستحکم و پر کاربرد که به جرثقیل سقفی یا (Overhead Cranes) معروف است؛ بوسیله سیستمی پیچیده از واحدها، سیمبندها و بالابر یا وینچ کنترل میشود. همانطور که از اسم این ماشین پیدا است این مدل جرثقیل درارتفاع زیر سقف نصب میشود و از طریق سیستمیاز ریلها یا بیشتر از آنها عبور میکند.
انواع جرثقیل سقفی
- جرثقیل سقفی دو پل
- جرثقیل سقفی تک پل
جرثقیل های سقفی آویز نیز میتواند بعنوان زیر شاخه ای از جرثقیل سقفی محسوب گردد.
مهم ترین بخش های جرثقیل سقفی
-
پل (Girder)
بخشی از جرثقیل است که وظیفه نگهدارنده کشنده یا وینج را بر عهده دارد و انتقال ارابه و وینج بر روی آن در جهت عرض سالن بر بروی پل یا پل ها میباشد. پل یا پل ها با اشکال تیر H ، BOX و خرپایی قابل طراحی و ساخت میباشد. ریل و راهرو دسترسی و استپ عرضی از دیگر اجزاء پل ها میباشند .
-
بالابر یا وینچ (Hoist)
قسمتی از جرثقیل سقفی که وظیفه بلند کردن بار در راستای قائم را بر عهده دارد و بر روی ترولی یا ارابه نصب میگردد.
بالابریا وینچ عموما میتواند به صورت الکتریکی، هیدرولیک یا پنوماتیک عمل کند و سیم بکسل(Wire rope) ،زنجیر (Chain) یا مکانیزم جک (Jack) با اتصال به قلاب (Hook block)یا نگه دارنده بار امکان باربرداری را در سیستم مهیا مینماید .
-
راهبر (End carriage)
راهبرها که در دو طرف پل یا پل ها نصب میگردند ، وظیفه نگهدارنده ی پل و ارابه را داشته و حرکت در طول مسیر نیز توسط راهبر انجام میگردد. راهبر شامل چرخ های طولی ، محرک طولی – موتور گیربکس – فلنج اتصال به پل ها ، ضربه گیر طولی و سنسور حد میباشد .
-
ارابه (Crab)
ارابه یا ترولی وظیفه نگهداری وینچ و جابجایی در جهت عرض سالن یا سایت نصب شده را برعهده دارد . ارابه شامل شاسی اصلی ، چرخ ها و موتور گیربکس عرضی می باشد .
-
موتورگیربکس
محرک های طولی و عرضی که وظیفه تامین نیروی کشنده طولی و عرضی جرثقیل های سقفی را بر عهده دارند .
-
سیستم فرمان و قدرت و کنترل
اجزای سیستم الکتریکی و تامین نیروی محرکه ها شامل برق رسان های طولی و عرضی ، تابلو فرمان و قدرت و المانهای تابلو فرمان ، کنترلر ها ، سنسور ها و محدود کننده ها میباشد .
وینچ چگونه کار میکند؟ عملکرد گیربکس و درام
وینچ انرژی را که ما به آن اعمال میکنیم را تبدیل به نیروی مکانیکی میکند.گیربکس هم نیروی وارد شده را با گشتاور بالا به درام انتقال میدهد؛ درام هم نیرویی که دریافت میکند به طور مستقیم به سیم بکسل یا زنجیر متصل به قلاب منتقل نموده ،باعث جابجایی بار میشود.
کاربرد های جرثقیل سقفی
جرثقیل سقفی تک پل یکی از انواع جرثقیل های پرکاربرد در صنعت ساخت وساز است. این نوع دستگاه ها بیشتر برای جابجایی ونصب اشیاء سنگین در ساختمتن ها، انبارها، کارگاهها و صنایع دیگر مورد استفاده قرار میگیرد.جرثقیل سقفی یک پل از یک سیستم عمده برای حمل بار استفاده میکند که شامل جرثقیل، ریل، موتور و سیستم کنترل میشود.
جرثقیل سقفی دو پل
جرثقیل سقفی دو پل (Double Girder Overhead Crane) یکی از مدل های پرکاربرد جرثقیلهای سقفی است که برای جابجایی اجسام با ظرفیت وزنی بالا در صنایع گوناگون کاربرد دارد. جرثقیل سقفی دو پل تا محدود وزنی 80 تن و حداکثر با طول دهانه ی 35 متر ساخته میشوند.
البته این نکته قابل ذکر است که هرنوع جرثقیل را میتوان به صورت سفارشی و کاستوم شده ارتقاء داد و حتی میتوان محدوده وزن را تا 300 تن بالا برد و طول دهانه رو هم کمتر کرد.
این مدل از جرثقیل های سقفی که نوع دو پل آن است توانایی حرکت در سه جهت طول، عرض و ارتفاع را دارد. این نکته هم مهم است که بهتر است سالن یا کارگاه تان ارتفاع سقف بالایی، به همراه تحمل وزن حداقل 10 تن را داشته باشد.
اجزای جرثقیل های سقفی دو پل
اجزای جرثقیل های سقفی دو پل از سه قسمت مهم، وینچ بکسلی یا زنجیری برای حرکت به بالا، کابین برای جابجایی به صورت عرضی و کلگی برای جابجایی طولی تشکسل میشود.
همچنین هر کدام از این بخش ها دارای زیر مجموعه های ویژه ای هستند. برای مثال در کلگی از بخش های مختلفی مثل چرخ هایی با جنس های گوناگون همچون ck45، m040، چدن ، بلبورینگ ، موتور گیربکس و … هستند.
پل هم دارای اجزای خاصی همچون سازهی پل، تابلو برق، سیستم توزین، راهرو و … است. و در آخر کلگی هم در جرثقیل های دو پل تشکیل شده از ۴ یا ۸ چرخ است که امکان دارد همه یا نصف آنها محرک باشند.
-
جرثقیل سقفی آویز مستقیم و منحنی
جرثقیل سقفی آویز مستقیم و منحنی در شرایطی که توانایی به نصب ستون ها و تیر های حمال را نداشته باشید، با راه اندازی این سیستم توانایی جابجایی اجسام در محوطه را به راحتی دارید همچنین این جرثقیل برای جابجایی اجسام با دهانه ای بین 4 الی 16 متر و وزنی بین 0.5 الی 10 تن کاربرد زیادی دارد.
قیمت جرثقیل سقفی دو پل
قیمت جرثقیل سقفی دو پل هم میتواند از نظر خیلی از افراد امری مهم و یا حتی مهم ترین عامل در انتخاب نوع جرثقیل خود دارد.
البته که جرثقیل سقفی دو پل مشابه جرثقیل سقفی دو پل رونیشین جزو جرثقیل های گران قیمت قرار دارند. به ویژه در نصب این نوع جرثقیل ها به مهارت و دقت خیلی بالایی نیاز دارد چون دارای پیچیدگی های خاص و زیادی است که هزینه نصب و اجرای آن هم به تقریب گران تر میشود.
قیمت این نوع ماشین ها نیاز به عوامل متعددی است و امکان دارد دائم تغییر کند. برخی از عوامل تاثیرگذار بر بهای این جرثقیل شامل قدرت و ظرفیت جابجایی آن، ابعاد فیزیکی، کیفیت تولید و قطعات استفاده شده، سیستم کنترل و اتوماسیون، تکنولوژی استفاده شده در تولید آن و همچنین نام تولید کننده و مارک دستگاه است.
مزایای جرثقیل سقفی دو پل
از مهم ترین مزایای جرثقیل سقفی دو پل نسبت به مدل های دیگر جرثقیل سقفی، به ویژه جرثقیل سقفی تک پل، ارتفاع بهینه قلاب آن میتواند باشد که خیلی مهم است. همچنین این نوع جرثقیل ها مزایای دیگری هم دارند که میتوان به کنترل سرعت جابجایی آن اشاره کرد.
به عبارتی سرعت جابجایی اجسام و… این جرثقیل در مقایسه با دیگر مدل ها بیشتر است و اپراتور میتواند با سرعت بیشتری اجسام را جابجا کند
دیگر مزایای ارزشمند این نوع جرثقیل سقفی این است که قلاب یا مگنت آن به صورت پرتابل است و اپراتور توانایی استفاده از مگنت ها و باسکول های گوناگون برحسب نیاز خود را دارد.
انواع جرثقیل سقفی دو پل
جرثقیل های سقفی دو پل شامل دو نوع رو نشین و آویز است. مکان قرارگیری و نصب کالسکه و بالابر در هر دو مدل مشابه همدیگر است. البته تنها فرقی که با یکدیگر دارند شیوه نصب پلها به ریل است. در مدل آویز، کلگی به زیر تیر حمال کارگاه و در رونشین، روی تیر متصل میشود. جرثقیل سقفی دو پل آویز، دامنهی جابجایی عرضی بزرگتری ایجاد میکند.
طراحی جرثقیل سقفی دو پل
طراحی جرثقیل سقفی دو پل احتیاج به علم مهندسی و تجربهی بالایی است. حساب کردن انرژی های اعمال شده به پلها، گزینش بالابر مناسب، محاسبات مربوط به گزینش سیم بکسل، محاسبات برقی و الکترونیکی و غیره در مجموع برای طراحی این جرثقیل پر کاربرد است.
نگهداری جرثقیل سقفی دو پل
جدا از جرثقیل، هر دستگاهی بعد از فرایند نصب و راهاندازی، در فواصل زمانی تعیین شده احتیاج به نگهداری دارد. در جرثقیلهای سقفی دو پل، قسمت بالابر جرثقیل، باید به صورت دقیق و با نظم بررسی و نگهداری شود.
همچنین در نگهداری جرثقیل سقفی دو پل سیم بکسلها، چرخها، موتور و تمامیتجهیزات باید در زمان تعیین شده بررسی شوند.
این کار علاوه بر افزایش طول عمر جرثقیل، باعث پیشگیری از خسارات و خطرات احتمالی خواهد شد. رعایت این موضوع برای تجهیزات برقی و الکترونیکی، ضربهگیرها و چرخهای پل هم الزامیاست.
تعمیرات جرثقیل سقفی دو پل
به طور حتم هر جرثقیلی بعد از مدتی، احتیاج به تعمیرات دارد. ادوات مصرفی باید در زمان تعیین شده تعویض شوند. البته در صورت استفاده ی اشتباه، قطعاتی منجر به آسیب می شوند. موتورها، گیربکس، سیستم برقی و … به دلایل گوناگون امکان دارد بعد از مدتی آسیب ببینند.
تعمیرات جرثقیل سقفی دو پل تاثیر زیادی در حفظ کارایی بهینه و ایمنی این تجهیزات دارند. برای نگهداری و تعمیر جرثقیل دو پل، احتیاج به افراد کاربلد و با تجربه است که تخصص و شناخت زیادی در حوزه عملکرد و ساختار این جرثقیل را دارند.
تعمیرات جرثقیل دو پل دارای جنبه های متعددی میباشد. اول باید سیستمهای مکانیکی مثل قرقرهها، کابلها، موتورها و ریلها بررسی و برای هر نوع آسیب، کاهش کارکرد و دیگر مشکلاتی که شاید رخ دهد، تعمیر شوند. افزون بر آن، سیستمهای الکتریکی و الکترونیکی هم باید با تمرکز فراوان بررسی و تعمیر شوند تا کارایی بهینه آنها تضمین شود.
همچنین تعمیر جرثقیل دو پل دارای عیبیابی و تعمیر قطعات از کار افتاده و آسیب دیده هم میباشد. این ممکن است باعث تعویض ادوات خراب شده، تنظیم و عوض کردن کابلها، تعویض قطعات الکترونیکی و سیستم های کنترلی باشد.
تعمیرات جرثقیل سقفی دو پل باید به منظور رعایت استانداردها و قوانین ایمنی انجام شود. همچنین، برنامهریزی روتین برای بررسی، تعمیرات زود هنگام برای پیشگیری از آسیب و نگهداری دورهای دستگاه نیز واجب است.
نکات ایمنی استفاده از جرثقیل سقفی
-
آموزش کارکنان
دقت کنید که حتمیقبل از شروع کار با جرثقیل سقفی همه کارمندان باید به طور کامل با دستگاه آشنا شوند. که آموزش باید شامل راهنماییهای کار با ایمنی کامل، عملکرد صحیح جرثقیل و درک مسئولیتها و ایمنی شخصی است.
-
بازرسی دورهای
جرثقیل باید در بازههای زمانی معلوم شده مورد بررسی و بازرسی قرار گیرد. این بررسی و بازرسی میتواند بررسی سیستمهای روانکاری ، ترمز ها ، گیربکس ها ، قلاب و طناب های کشش، قطع کن ها ، سیستم کنترل،تابلو برق و اتصالات اصلی سازه ای باشد.
-
بار مجاز
حداکثر وزنی که جرثقیل های سقفی، توانایی جابجایی آن را دارد باید ملاحظه شود. قبل از حمل و نقل بار، وزن آن باید اندازهگیری یا برآورد گردد تا از مقدار مجاز بیشتر نشود.
-
ثبات جرثقیل
در طی کار با جرثقیل ها، قدرت و استحکام دستگاه و محدود کننده ها بسیار مهم هستند . فقط زمانی که جرثقیل استوار و درست نصب شده میتوان از آن به منظور جابجایی بار مورد یهره برداری قرار گیرد .
-
مناطق ایمنی
نقاط ایمنی مشخصی در اطراف دستگاه باید معلوم شود و هیچوقت نباید از آنها عبور کرد. نکته ای که خیلی مهم است این است که، محدودیتهای ایمنی باید به صورت واضح نمایان باشد.
نکات انتخاب جرثقیل سقفی
-
ظرفیت باربری
اولین و اصلی ترین نکته در گزینش جرثقیل های سقفی، ظرفیت وزنی آن است. باید اطمینان حاصل فرمایید که توانایی حمل بار مورد نیاز در محیط کار را خواهد داشت .
-
ابعاد حرکت و ارتفاع
ابعاد حرکت و ارتفاع این دستگاه هم باید با نیازهای فضای کار همخوانی داشته باشد. این مورد به فضای کاری و موقعیت جابجایی اجسام بستگی دارد.3. ایمنی و استانداردها: در انتخاب جرثقیل سقفی، باید به استانداردهای ایمنی و اماکن تأیید صلاحیت معتبر دقت کنید. همچنین باید به طور کامل با استانداردهای ایمنی مربوطه سازگار باشد.
-
نوع کنترل
جرثقیل های سقفی میتوانند شامل سیستم کنترل های دستی و یا هوشمند باشند که باعث آسودگی در عملکرد و کنترل اجسام میشود. نوع کنترل و رابط کاربری برای استفاده آسان تر و بهینه باید مورد بررسی قرار گیرد.
-
فضای کاری
قبل از گزینش دستگاه ، فضای کاری و شرایط محیطی باید مورد تحلیل قرار بگیرند. اندازه و محل نصب این حرثقیل باید با فضای کاری همخوانی داشته باشد.
تضمین و خدمات پس از فروش
زمان خرید جرثقیل سقفی، باید به شرایط و خدمات پس از فروش دقت کنید. یک شرکت قابل اعتماد با خدمات پس از فروش خوب میتواند خیال شما را درباره نگهداری و تعمیرات آسوده نماید .
هزینه:
در آخر، هزینه جرثقیل هم باید مورد بررسی قرار گیرد. باید کیفیت و قیمت هم راستا و در یک جهت با هم باشند.
توجه به این موارد کلیدی در انتخاب جرثقیل های سقفی به شما کمک خواهد کرد تا جرثقیل بهتری را برای نیازهای خود انتخاب نمایید. همچنین اگر سوالی دارید میتوانید از قسمت تماس، باما، با پایا کنترل ارتباط برقرار کنید.